Blog : vinylmaniac

"Ο δραγουμάνος του βεζίρη" και η ιστορία του...

| |
2 Μαΐου 11, 23:40

Κατά τη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας, η μέγγενη της λογοκρισίας πίεζε ασφυκτικά συνθέτες και στιχουργούς. Πολλά τραγούδια που γράφτηκαν εκείνη την εποχή, δεν κυκλοφορήσανε στη δισκογραφία με την αρχική τους μορφή γιατί τα απέρριψε η «επιτροπή» της οδού Ζαλοκώστα και ζήτησε ν’ αλλάξουνε κάποιοι στίχοι. Κάποια άλλα δεν εκδοθήκανε ποτέ, γιατί το τεράστιο κόκκινο «Χ» με τη συνοδευτική λέξη «ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ» δεν επέτρεψε κάτι τέτοιο…


Ένα από τα «θύματα» της λογοκρισίας υπήρξε και ο Λευτέρης Παπαδόπουλος . Δεν είναι λίγοι οι στίχοι που έγραψε, τους υπέβαλλε στην επιτροπή λογοκρισίας κι αναγκάστηκε ν’ αλλάξει κάποιες λέξεις τους ή και ολόκληρες στροφές που δεν αρέσανε στους «υπεύθυνους» της επταετίας, πολλοί εκ των οποίων ήτανε σχεδόν αναλφάβητοι…


Πάντως, μπαίνοντας το 1972 φάνηκε ότι κάποια πράγματα αρχίσανε ν’ αλλάζουνε. Το καθεστώς επιχείρησε να κάνει ένα «άνοιγμα» προς τον κόσμο παραχωρώντας σιωπηλά ορισμένες στοιχειώδεις «ελευθερίες» και η εν λόγω τακτική ίσχυσε και για τη μουσική. Ξεθαρρεμένοι λοιπόν κάποιοι στιχουργοί, αρχίσανε να γράφουνε πιο ελεύθερα αλλά πολύ συχνά το «φάντασμα» της λογοκρισίας ορθωνόταν αξεπέραστο μπροστά τους…


Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος για να μην έχει προβλήματα, επέλεξε το δρόμο της αλληγορίας. Έτσι, έγραψε στίχους που φαινομενικά δεν περιείχανε κανένα υπονοούμενο για τους «ισχυρούς άνδρες» του καθεστώτος, αλλά το βαθύτερο νόημά τους ουσιαστικά τους «φωτογράφιζε».


Για παράδειγμα, στον «Κουταλιανό» μπορεί να κάνει λόγο για τον «Τζίμη τον τίγρη» που «σίδερα μασάει», «βουνά γκρεμίζει» και «τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος», αλλά αναφέρεται στον αρχηγό του πραξικοπήματος Γεώργιο Παπαδόπουλο που όπως ακουγότανε τότε, δεν έκανε τίποτε αν δεν έπαιρνε εντολές από τη σύζυγό του…


Ένα από αυτά τα τραγούδια, ήταν «Ο δραγουμάνος του βεζίρη» που γράφτηκε το 1972. Οι στίχοι αναφέρονται στα χρόνια του 1821 ως προς τα πρόσωπα και τα γεγονότα, όμως στην ουσία μιλάνε για την κατάσταση που βίωνε η χώρα εκείνη την εποχή υπό το βάρος της χούντας. Επειδή τα μέλη που απαρτίζανε τη λογοκριτική επιτροπή δεν…φημίζονταν ιδιαίτερα για την εξυπνάδα τους, θεώρησαν «ακίνδυνο» το εν λόγω τραγούδι και δώσανε την άδεια να ηχογραφηθεί.


Η μουσική σε ρυθμό χασάπικο γράφτηκε από τον Λουκιανό Κηλαηδόνη , ο οποίος από τον πρώτο χρόνο κιόλας της δεκαετίας του ’70 είχε γίνει γνωστός και δημοφιλής με τα όμορφα τραγούδια που έφτιαχνε και είχαν ως κύριο ερμηνευτή τους τον -επίσης πολύ νέο τότε- Μανώλη Μητσιά : «Μη χτυπάς», «Όσο αγαπιόμαστε τα δυο», «Αχ Μαρία», «Κοίταξε να δεις», «Το καλοκαίρι σαν θα ‘ρθει», «Η φωτογραφία» κ.α. είναι μερικές από τις μεγάλες και διαχρονικές επιτυχίες τους…


Μέχρι όμως να φτάσουμε στην ηχογράφηση του «δραγουμάνου», μεσολαβήσανε κι άλλα γεγονότα. Το τραγούδι υπήρχε αρκετό καιρό στο συρτάρι, ο συνθέτης το έπαιζε στις παρέες του αλλά δε ρίσκαρε να το κυκλοφορήσει εξαιτίας της λογοκρισίας. Άλλωστε, δεν είναι και λίγα τα κομμάτια που φτιάχτηκαν εκείνη την εποχή και για κάμποσα χρόνια η ακρόασή τους περιορίζονταν απλώς και μόνο στους τέσσερις τοίχους ενός δωματίου…


Μέσα σ’ αυτές τις παρέες του Κηλαηδόνη ήτανε και ο Γιώργος Νταλάρας , ο οποίος είχε ηχογραφήσει τα πρώτα δύο τραγούδια της καριέρας του συνθέτη το 1969 («Παίρνω την ανηφοριά» και «Σ’ αγαπώ»). Επειδή λοιπόν ο «δραγουμάνος» παιζόταν αρκετά συχνά, τον γνώριζε πολύ καλά ασχέτως αν δεν επρόκειτο να τον ερμηνεύσει ο ίδιος σε δίσκο, καθώς ανήκε σε διαφορετική εταιρεία από τον δημιουργό.


Όταν επιτέλους αποφασίστηκε να ηχογραφηθεί με ερμηνευτή τον Μητσιά, τη μέρα που θα γινόταν η ηχογράφηση στα θρυλικά στούντιο της Columbia σε κάποιο διάλειμμα ο Νταλάρας -ο οποίος ήτανε στον ίδιο χώρο για μια δουλειά με τον Σταύρο Κουγιουμτζή- άκουσε την εισαγωγή από τον «δραγουμάνο». Μπήκε λοιπόν στο στούντιο όπου έγραφε ο Κηλαηδόνης και του ζήτησε «για πλάκα» να το τραγουδήσει μπροστά στο μικρόφωνο. Εκείνος δέχτηκε, ο τραγουδιστής το ερμήνευσε σχεδόν μισό κι εν συνεχεία αποχώρησε βιαστικά για να συνεχίσει τη δική του δουλειά.


Ωστόσο, ο συνθέτης κράτησε αυτή την πρόχειρη ηχογράφηση και την παρουσίασε για πρώτη δημόσια τον Αύγουστο του 1996 στο Λυκαβηττό, σε μια βραδιά με τίτλο «Η σκοτεινή πλευρά». Κατά τη διάρκειά της, ακούστηκαν άγνωστες και σπάνιες ηχογραφήσεις τραγουδιών του συνθέτη με άλλους τραγουδιστές από εκείνους με τους οποίους κυκλοφορήσανε σε δίσκους. Μακάρι κάποια στιγμή όλα αυτά να εκδοθούνε, γιατί αποτελούνε σημαντικά ντοκουμέντα για πολύ κόσμο που αγαπά το καλό ελληνικό τραγούδι…


Όσο για τον «δραγουμάνο», κυκλοφόρησε το 1972 σε δίσκο 45 στροφών με τη φωνή του Μανώλη Μητσιά και στην άλλη πλευρά υπάρχει το «Πότε θα ‘ρθει ένας καιρός» με στίχους πάλι του Λευτέρη Παπαδόπουλου. Αργότερα, περιλήφθηκε στο δεύτερο προσωπικό άλμπουμ του Μητσιά που εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 1973...

 

 

 

 

 

Facebook Twitter MySpace Windows Live Google Yahoo Blogger LiveJournal

Σχόλια

Δεν υπάρχουν σχόλια
Orphus